Raz, dwa, trzy… Maluch patrzy!

Mimo, że umiejętności widzenia uczymy się przez całe życie, pierwsze 2 lata życia to najważniejszy okres w rozwoju wzroku. Zdrowe oczka to gwarancja harmonijnego rozwoju fizycznego i intelektualnego dziecka. Jak zatem stymulować wzrok Maluszka i jakie objawy powinny nas zaniepokoić?shutterstock_138511586

Wzrok to jeden z najsłabiej rozwiniętych zmysłów u noworodka – kiedy Maluszek przebywał w brzuchu Mamy, widzenie po prostu nie było mu potrzebne. Specjaliści szacują, że dopiero ok. 6 letnie dzieci widzą świat tak, jak dorośli. Skoro więc Maluchy widzą świat inaczej, warto wiedzieć, jakich bodźców powinniśmy im dostarczać, aby efektywnie wpłynąć na rozwój ich wzroku.

 

Noworodek

  • Maluszki wyraźnie preferują ludzkie twarze i starają się naśladować ich mimikę. To okazja do świetnej zabawy! Rób zabawne miny i grymasy. I pamiętaj, że noworodki widzą wyraźnie jedynie w zakresie 15-40 cm.
  • Noworodki lubią ostre kontury i proste kształty, najlepiej w czerni i bieli. Wykorzystaj tę wiedzę planując otoczenie Maluszka – wystrój pokoju, wzór pościeli, a nawet Twoje ubranie.

Co powinno Cię zaniepokoić:

  • Widoczna różnica w wielkości gałek ocznych i wyglądzie oczu
  • Przymglone lub nierówne źrenice
  • Ciągły, niekontrolowany ruch oczu
  • Brak zainteresowania ludzkimi twarzami
  • Opadające powieki
  • Ciągłe zaczerwienienie i łzawienie oczu

Niemowlę 1-3 miesięcy

  • Dziecko lubi wpatrywać się w źródła światła, a nawet inne jasne obiekty i śledzi je wzrokiem. Fascynują je błyszczące i jaskrawe przedmioty. Potrafi też wodzić wzrokiem za źródłem dźwięku. To cenne wskazówki dla Rodziców – zabawa w wodzenie wzrokiem za przedmiotami to nie tylko frajda dla Malucha, ale również świetny trening wzroku i słuchu.
  • Maluszek potrafi już przyglądać się zawieszonym nad nim zabawkom – to idealny moment, aby zawiesić nad łóżeczkiem karuzelę lub sprawić dziecku leżaczek lub matę z zawieszonymi u góry zabawkami.
  • Niemowlę zaczyna zauważać własne ręce, a już wkrótce zacznie chwytać przedmioty. Możesz przywiązać Maluszkowi jaskrawą tasiemkę do dłoni, albo przypiąć specjalną tekstylną grzechotkę – na pewno mu się spodoba.
  • Twoje dziecko nareszcie potrafi odwzajemnić uśmiech. Uśmiechaj się jak najczęściej!

Co powinno Cię zaniepokoić:

  • Brak odwzajemnienia uśmiechu
  • Brak potrzeby nawiązywania kontaktu wzrokowego
  • Trudności w skupianiu wzroku na przedmiotach i wodzeniu za nimi wzrokiem
  • Przekręcanie głowy w jedną stronę w czasie przyglądania się (patrzenie jednym okiem)
  • Nadwrażliwość na światło
  • Częste zezowanie

Niemowlę 3-5 miesięcy

  • Zakres widzenia Malucha powiększa się do ok. 1 metra. Maluch widzi już barwy. Ćwicz wzrok dziecka pokazując mu ciekawą zabawkę lub robiąc śmieszne miny z różnych odległości.
  • Niemowlę lubi oglądać swoje ręce i potrafi się nimi posługiwać – wyciągać je w kierunku zabawek, chwytać obiekty, przekładać je z ręki do ręki. Maluszek intensywnie przygląda się przedmiotom trzymanym w dłoniach – zapewnij mu sporo ciekawych grzechotek i zabawek o różnych kolorach, kształtach i wielkości. Nie zapomnij o lustrze – Maluchy uwielbiają przyglądać się swojemu odbiciu.

Co powinno Cię zaniepokoić:

  • Brak umiejętności skupiania wzroku na osobach i przedmiotach
  • Słabe zainteresowanie otoczeniem
  • Dziecko nie wyciąga rąk do zabawki

Niemowlę 5-7 miesięcy

  • Maluszek dostrzega przedmioty w całym polu widzenia i wodzi za nimi wzrokiem we wszystkich kierunkach – wykorzystaj to w trakcie zabawy.
  • Dziecko dostrzega i testuje głębię – lubi zrzucać przedmioty i patrzeć gdzie upadły. Pozwól mu na to i zapewnij bezpieczny „materiał badawczy”.
  • Maluch rozwija koordynację oko-ręka – eksperymentuj z ustawianiem ciekawych przedmiotów w różnych konfiguracjach np. na stosie klocków, w pudełku, na różnych wysokościach. To również dobry moment na rozpoczęcie nauki korzystania z kubeczka i łyżeczki.
  • Twój Maluszek zaczyna rozpoznawać emocje na ludzkich twarzach – kiedy do niego mówisz, patrz mu prosto w oczy i pozwól sobie na ekspresję emocji – radości, entuzjazmu, dumy, a nawet smutku.

Co powinno Cię zaniepokoić:

  • Słaba koordynacja oko-ręka
  • Brak zainteresowania względem przedmiotów – chwytania i manipulacji
  • Słaba mimika twarzy

Niemowlę 7-12 miesięcy

  • Maluch interesuje się detalami i drobnymi przedmiotami. Uważaj – to okres, gdy dziecko potrafi wszystko wkładać do ust, a nawet połykać drobne przedmioty. Zapewnij dziecku bezpieczne zabawki złożone z drobniejszych elementów (np. korale na wytrzymałej gumce lub żyłce), albo ciekawych detali – różnej faktury materiału, wypukłości itd. Nigdy nie zostawiaj Malucha bez opieki w trakcie zabawy!
  • Dziecko coraz lepiej naśladuje wyraz twarzy rodziców, zwiększa się też jego własny zasób grymasów. To wspaniała zabawa dla całej rodziny!
  • Maluszek płynnie śledzi wzrokiem przedmioty i obraca głowę w kierunku przedmiotu, który go interesuje. Obserwuj zachowanie dziecka w trakcie zabawy np. w teatrzyk, zapewnij mu sporo ciekawych bodźców – np. na spacerze możesz zachęcić Malucha do śledzenia poruszającego się wróbelka.

Co powinno Cię zaniepokoić:

  • Brak zainteresowania nowymi przedmiotami w najbliższym otoczeniu
  • Nie zauważanie drobnych przedmiotów i nie podejmowanie prób podnoszenia ich
  • Słaby rozwój motoryczny i socjalny

Dziecko 1- 3 lata

  • Maluszek interesuje się kolorowymi obrazkami i książeczkami – zadbaj o to, żeby nie zabrakło ich w jego otoczeniu, czytaj dziecku książki, zachęcaj do uważnego przyglądania się obrazkom i wyszukiwania różnych elementów.
  • Dziecko potrafi znaleźć podobieństwa i różnice, a także klasyfikować przedmioty. Jak najwięcej rozmawiaj z Maluchem i zadawaj mu różne pytania w domu i na spacerze, Uważnie słuchaj jego obserwacji i wniosków.
  • Maluch potrafi już budować proste konstrukcje z klocków, a także bazgrać – inicjuj zabawę z klockami (szeregi, wieże) i zachęcaj Maluszka do eksperymentów z różnokolorowymi kredkami.
  • Dziecko lubi zabawę w chowanego, proste obrazkowe zagadki, manipulację przedmiotami i układanki – uważnie obserwuj Malucha, odkryj co sprawia mu największą przyjemność i zapewnij mu jak najwięcej nowych bodźców.

Co powinno Cię zaniepokoić:

  • Brak zainteresowania obrazkami, książkami i rysowaniem
  • Słabe zainteresowanie lub lęki przed otoczeniem
  • Częste potykanie się o zabawki, uderzanie się o kanty mebli, ospałość ruchów

Dziecko 3-5 lat

  • Wzrok dziecka jest już dobrze rozwinięty – potrafi dobrze rozróżniać kolory i określać ich nasycenie, zna figury geometryczne, rozpoznaje przedmioty po szczegółach, wyraźnie widzi szczegóły w obrazkach i układa historyjki obrazkowe – to wiek, kiedy większość Maluchów rozpoczyna edukację przedszkolną i z pewnością nie zabraknie im stymulacji. Mimo to, warto czytać jak najwięcej książek z dzieckiem, rozwiązywać z nim zagadki obrazkowe i rysować. Pamiętaj też, aby Maluch nie oglądał zbyt często bajek, dbaj też o prawidłową odległość dziecka od monitora lub ekranu.

Co powinno Cię zaniepokoić:

  • Trudności w rozróżnianiu kształtów i kolorów
  • Trudności w znajdowaniu i nazywaniu szczegółów na obrazkach
  • Przechylanie głowy lub całego ciała w jedną stronę w trakcie czytania książki lub oglądania bajki
  • Mrużenie oczu, zwłaszcza w trakcie obserwowania przedmiotów z małej lub dużej odległości
  • Słaba koordynacja ruchowa – chwytanie lub kopanie piłki, slalom między przedmiotami, wchodzenie po schodach, posługiwanie się kredką i sztućcami
  • Bóle głowy, pieczenie i łzawienie oczu