Raz, dwa, trzy… Maluch patrzy!

Mimo, że umiejętności widzenia uczymy się przez całe życie, pierwsze 2 lata życia to najważniejszy okres w rozwoju wzroku. Zdrowe oczka to gwarancja harmonijnego rozwoju fizycznego i intelektualnego dziecka. Jak zatem stymulować wzrok Maluszka i jakie objawy powinny nas zaniepokoić?shutterstock_138511586

Wzrok to jeden z najsłabiej rozwiniętych zmysłów u noworodka – kiedy Maluszek przebywał w brzuchu Mamy, widzenie po prostu nie było mu potrzebne. Specjaliści szacują, że dopiero ok. 6 letnie dzieci widzą świat tak, jak dorośli. Skoro więc Maluchy widzą świat inaczej, warto wiedzieć, jakich bodźców powinniśmy im dostarczać, aby efektywnie wpłynąć na rozwój ich wzroku.

 

Noworodek

  • Maluszki wyraźnie preferują ludzkie twarze i starają się naśladować ich mimikę. To okazja do świetnej zabawy! Rób zabawne miny i grymasy. I pamiętaj, że noworodki widzą wyraźnie jedynie w zakresie 15-40 cm.
  • Noworodki lubią ostre kontury i proste kształty, najlepiej w czerni i bieli. Wykorzystaj tę wiedzę planując otoczenie Maluszka – wystrój pokoju, wzór pościeli, a nawet Twoje ubranie.

Co powinno Cię zaniepokoić:

  • Widoczna różnica w wielkości gałek ocznych i wyglądzie oczu
  • Przymglone lub nierówne źrenice
  • Ciągły, niekontrolowany ruch oczu
  • Brak zainteresowania ludzkimi twarzami
  • Opadające powieki
  • Ciągłe zaczerwienienie i łzawienie oczu

Niemowlę 1-3 miesięcy

  • Dziecko lubi wpatrywać się w źródła światła, a nawet inne jasne obiekty i śledzi je wzrokiem. Fascynują je błyszczące i jaskrawe przedmioty. Potrafi też wodzić wzrokiem za źródłem dźwięku. To cenne wskazówki dla Rodziców – zabawa w wodzenie wzrokiem za przedmiotami to nie tylko frajda dla Malucha, ale również świetny trening wzroku i słuchu.
  • Maluszek potrafi już przyglądać się zawieszonym nad nim zabawkom – to idealny moment, aby zawiesić nad łóżeczkiem karuzelę lub sprawić dziecku leżaczek lub matę z zawieszonymi u góry zabawkami.
  • Niemowlę zaczyna zauważać własne ręce, a już wkrótce zacznie chwytać przedmioty. Możesz przywiązać Maluszkowi jaskrawą tasiemkę do dłoni, albo przypiąć specjalną tekstylną grzechotkę – na pewno mu się spodoba.
  • Twoje dziecko nareszcie potrafi odwzajemnić uśmiech. Uśmiechaj się jak najczęściej!

Co powinno Cię zaniepokoić:

  • Brak odwzajemnienia uśmiechu
  • Brak potrzeby nawiązywania kontaktu wzrokowego
  • Trudności w skupianiu wzroku na przedmiotach i wodzeniu za nimi wzrokiem
  • Przekręcanie głowy w jedną stronę w czasie przyglądania się (patrzenie jednym okiem)
  • Nadwrażliwość na światło
  • Częste zezowanie

Niemowlę 3-5 miesięcy

  • Zakres widzenia Malucha powiększa się do ok. 1 metra. Maluch widzi już barwy. Ćwicz wzrok dziecka pokazując mu ciekawą zabawkę lub robiąc śmieszne miny z różnych odległości.
  • Niemowlę lubi oglądać swoje ręce i potrafi się nimi posługiwać – wyciągać je w kierunku zabawek, chwytać obiekty, przekładać je z ręki do ręki. Maluszek intensywnie przygląda się przedmiotom trzymanym w dłoniach – zapewnij mu sporo ciekawych grzechotek i zabawek o różnych kolorach, kształtach i wielkości. Nie zapomnij o lustrze – Maluchy uwielbiają przyglądać się swojemu odbiciu.

Co powinno Cię zaniepokoić:

  • Brak umiejętności skupiania wzroku na osobach i przedmiotach
  • Słabe zainteresowanie otoczeniem
  • Dziecko nie wyciąga rąk do zabawki

Niemowlę 5-7 miesięcy

  • Maluszek dostrzega przedmioty w całym polu widzenia i wodzi za nimi wzrokiem we wszystkich kierunkach – wykorzystaj to w trakcie zabawy.
  • Dziecko dostrzega i testuje głębię – lubi zrzucać przedmioty i patrzeć gdzie upadły. Pozwól mu na to i zapewnij bezpieczny „materiał badawczy”.
  • Maluch rozwija koordynację oko-ręka – eksperymentuj z ustawianiem ciekawych przedmiotów w różnych konfiguracjach np. na stosie klocków, w pudełku, na różnych wysokościach. To również dobry moment na rozpoczęcie nauki korzystania z kubeczka i łyżeczki.
  • Twój Maluszek zaczyna rozpoznawać emocje na ludzkich twarzach – kiedy do niego mówisz, patrz mu prosto w oczy i pozwól sobie na ekspresję emocji – radości, entuzjazmu, dumy, a nawet smutku.

Co powinno Cię zaniepokoić:

  • Słaba koordynacja oko-ręka
  • Brak zainteresowania względem przedmiotów – chwytania i manipulacji
  • Słaba mimika twarzy

Niemowlę 7-12 miesięcy

  • Maluch interesuje się detalami i drobnymi przedmiotami. Uważaj – to okres, gdy dziecko potrafi wszystko wkładać do ust, a nawet połykać drobne przedmioty. Zapewnij dziecku bezpieczne zabawki złożone z drobniejszych elementów (np. korale na wytrzymałej gumce lub żyłce), albo ciekawych detali – różnej faktury materiału, wypukłości itd. Nigdy nie zostawiaj Malucha bez opieki w trakcie zabawy!
  • Dziecko coraz lepiej naśladuje wyraz twarzy rodziców, zwiększa się też jego własny zasób grymasów. To wspaniała zabawa dla całej rodziny!
  • Maluszek płynnie śledzi wzrokiem przedmioty i obraca głowę w kierunku przedmiotu, który go interesuje. Obserwuj zachowanie dziecka w trakcie zabawy np. w teatrzyk, zapewnij mu sporo ciekawych bodźców – np. na spacerze możesz zachęcić Malucha do śledzenia poruszającego się wróbelka.

Co powinno Cię zaniepokoić:

  • Brak zainteresowania nowymi przedmiotami w najbliższym otoczeniu
  • Nie zauważanie drobnych przedmiotów i nie podejmowanie prób podnoszenia ich
  • Słaby rozwój motoryczny i socjalny

Dziecko 1- 3 lata

  • Maluszek interesuje się kolorowymi obrazkami i książeczkami – zadbaj o to, żeby nie zabrakło ich w jego otoczeniu, czytaj dziecku książki, zachęcaj do uważnego przyglądania się obrazkom i wyszukiwania różnych elementów.
  • Dziecko potrafi znaleźć podobieństwa i różnice, a także klasyfikować przedmioty. Jak najwięcej rozmawiaj z Maluchem i zadawaj mu różne pytania w domu i na spacerze, Uważnie słuchaj jego obserwacji i wniosków.
  • Maluch potrafi już budować proste konstrukcje z klocków, a także bazgrać – inicjuj zabawę z klockami (szeregi, wieże) i zachęcaj Maluszka do eksperymentów z różnokolorowymi kredkami.
  • Dziecko lubi zabawę w chowanego, proste obrazkowe zagadki, manipulację przedmiotami i układanki – uważnie obserwuj Malucha, odkryj co sprawia mu największą przyjemność i zapewnij mu jak najwięcej nowych bodźców.

Co powinno Cię zaniepokoić:

  • Brak zainteresowania obrazkami, książkami i rysowaniem
  • Słabe zainteresowanie lub lęki przed otoczeniem
  • Częste potykanie się o zabawki, uderzanie się o kanty mebli, ospałość ruchów

Dziecko 3-5 lat

  • Wzrok dziecka jest już dobrze rozwinięty – potrafi dobrze rozróżniać kolory i określać ich nasycenie, zna figury geometryczne, rozpoznaje przedmioty po szczegółach, wyraźnie widzi szczegóły w obrazkach i układa historyjki obrazkowe – to wiek, kiedy większość Maluchów rozpoczyna edukację przedszkolną i z pewnością nie zabraknie im stymulacji. Mimo to, warto czytać jak najwięcej książek z dzieckiem, rozwiązywać z nim zagadki obrazkowe i rysować. Pamiętaj też, aby Maluch nie oglądał zbyt często bajek, dbaj też o prawidłową odległość dziecka od monitora lub ekranu.

Co powinno Cię zaniepokoić:

  • Trudności w rozróżnianiu kształtów i kolorów
  • Trudności w znajdowaniu i nazywaniu szczegółów na obrazkach
  • Przechylanie głowy lub całego ciała w jedną stronę w trakcie czytania książki lub oglądania bajki
  • Mrużenie oczu, zwłaszcza w trakcie obserwowania przedmiotów z małej lub dużej odległości
  • Słaba koordynacja ruchowa – chwytanie lub kopanie piłki, slalom między przedmiotami, wchodzenie po schodach, posługiwanie się kredką i sztućcami
  • Bóle głowy, pieczenie i łzawienie oczu

 


ABC pielęgnacji oczek dziecka

Jeśli niedawno zostałaś Mamą, wiesz dobrze, jak delikatne i wrażliwe jest Twoje Maleństwo. Oczka dziecka, podobnie jak całe jego ciałko, potrzebują starannej pielęgnacji i uwagi. ABC pielęgnacji oczek dziecka czyli jak dbać o oczka noworodków i niemowląt, jakie produkty stosować i jakie objawy powinny nas niepokoić.

Oczy dziecka różnią się od oczu dorosłych – noworodki i małe dzieci widzą świat inaczej niż dorośli, niewykształcone są również mechanizmy fizjologiczne oczek Malucha.  Śluzówka oka jest delikatna i łatwo ulega podrażnieniom. Dodatkowo jeszcze oczka Maluszka przez 4-6 tygodni nie wytwarzają ochronnych łez, co eksponuje je na wysuszenie i działanie szkodliwych czynników zewnętrznych. Dlatego też systematyczne zabiegi higieniczne pozwalają zachować zdrowie oczek, gwarantując tym samym prawidłowy rozwój wzroku i intelektu dziecka. shutterstock_154408985

 

Codzienna pielęgnacja

Pielęgnacja oczek dziecka powinna być stałym elementem codziennych zabiegów higienicznych. Naturalna wydzielina oka, która gromadzi się w kącikach, może stać się doskonałą pożywką dla bakterii, dlatego też należy ją starannie usuwać.

Oczka Malucha przemywamy za pomocą jednorazowych, jałowych wacików lub gazików nasączonych solą fizjologiczną. Do tego celu idealnie nadaje się sól fizjologiczna dostępna w jednorazowych, poręcznych ampułkach. Sól fizjologiczna jest neutralna dla organizmu, dlatego też nie podrażnia delikatnych oczek Maluszka i w naturalny sposób oczyszcza je i nawilża. Do przemywania oczek nie wolno stosować mydeł, środków pielęgnacyjnych przystosowanych dla dorosłych lub naparów z ziół, które mogą podrażnić oczka dziecka.

Przed rozpoczęciem zabiegu należy zawsze starannie umyć ręce, żeby nie narazić dziecka na kontakt z bakteriami lub wirusami znajdującymi się na dłoniach. Każde oczko czyścimy oddzielnym gazikiem, delikatnym i płynnym ruchem – zaczynając od zewnętrznego kącika oka. Jeśli oko wymaga ponownego oczyszczenia, zawsze robimy to nowym gazikiem.

W trosce o zdrowie oczek dziecka, nie należy również zapominać o jak najczęstszym myciu jego buzi i rączek – Maluch bardzo często trze piąstkami twarz, przenosząc w ten sposób drobnoustroje i zanieczyszczenia z twarzy i rąk na oczy. Oczka Maluszka mogą również ulec podrażnieniom w przegrzanych, suchych pomieszczeniach oraz w wyniku ekspozycji na kosmetyki, silne światło, dym, kurz lub spaliny.

S.O.S. Rodzice!

Czasami, mimo dokładnej i systematycznej pielęgnacji, zdarza się że oczka Maluszka są źródłem zmartwień rodziców. Uważnie obserwuj wszystkie zmiany w kształcie i wyglądzie oczu dziecka.

Niewielka ilość wydzieliny w kącikach oczu dziecka jest czymś zupełnie naturalnym i nie powinna Cię niepokoić. U noworodków do ok. 6.tygodnia, najczęstszą przyczyną pojawiania się żółtawej wydzieliny jest wysuszenie spojówek, ponieważ oczy Maluszków nie produkują jeszcze łez. Wystarczy więc dbać o regularne nawilżenie spojówek jałową solą fizjologiczną.

Niektóre Maluchy cierpią czasem na niedrożność kanalików łzowych, która objawia się nadmiernym gromadzeniem się łez w worku spojówkowym. Dolegliwość ta powinna minąć do 1. roku życia, wystarczy więc staranne przemywanie oczek.

Jeżeli natomiast oczy dziecka są spuchnięte, silnie zaczerwienione, a Maluszek ma sklejone wydzieliną rzęsy i z trudnością otwiera oczka – natychmiast udaj się do lekarza. Nieleczone infekcje mogą prowadzić do przewlekłych stanów zapalnych, groźnych dla oczu i wzroku dziecka.

Najczęstsze problemy z oczkami Malucha to infekcje bakteryjne i wirusowe, urazy mechaniczne i alergia.

Uraz mechaniczny

Objawy: lekkie zaczerwienienie spojówek, łzawienie, brak wydzielin, dziecko często pociera oczy

Przyczyna: ciało obce w oku lub zbyt intensywne pocieranie oczu ręką („zatarcie” oka) np. w wyniku dostania się drażniącej substancji (kosmetyk, pył)

Postępowanie: dokładnie przyjrzyj się oku dziecka i postaraj się ustalić, czy znajduje się w nim ciało obce. Jeśli tak, usuń je przemywając solą fizjologiczną lub za pomocą czystej chusteczki. Jeśli nie udało się znaleźć ciała obcego, należy obserwować dziecko pod kątem możliwości rozwoju infekcji.

Wirusowa infekcja oczu

Objawy: nadmierna, przypominająca łzy wydzielina, obrzęk, silne łzawienie, czasem światłowstręt

Przyczyna: Infekcja wirusowa oczu zazwyczaj zwiastuje przeziębienie lub grypę i mija wraz z końcem choroby. Czasem jednak jest wynikiem zarażenia się dziecka od innej osoby.

Postępowanie: Codzienne, staranne przemywanie oczek solą fizjologiczną. Należy też skrupulatnie dbać o higienę rąk dziecka – towarzyszący infekcji świąd sprawia, że Maluszek często dotyka oczu i łatwo doprowadza do infekcji bakteryjnej spojówek. Czasami lekarz decyduje o profilaktycznym podaniu kropli antybiotykowych, zwykle jednak wystarczają leki łagodzące przekrwienie i obrzęk oczu.

Infekcja wirusowa oczu jest bardzo zaraźliwa, dlatego też trzeba pamiętać o dokładnym myciu rąk i innych działaniach profilaktycznych – praniu rzeczy, pościeli i ręczników dziecka w wysokiej temperaturze, dezynfekcji zabawek i oddzieleniu Malucha od rówieśników.

Bakteryjna infekcja oczu

Objawy: żółta, gęsta i mętna wydzielina, zaczerwienienie oczu, opuchlizna powiek, silny świąd

Przyczyna: Bakteryjne zapalenie spojówek często towarzyszy innym infekcjom – katarowi, zapaleniu gardła, zatok lub uszu. Może być również spowodowane przeniesieniem drobnoustrojów na rączkach dziecka lub powikłaniem pierwotnego zapalenia wirusowego.

Postępowanie: Koniecznie udaj się do lekarza. Maluszkowi potrzebne będą specjalne krople lub maść antybiotykowa. Nie przechowuj leków w domowej apteczce – tracą ważność po ok. 3 tygodniach od otwarcia. Gdy tylko zajdzie potrzeba, delikatnie oczyszczaj oczka dziecka z zalegającej wydzieliny za pomocą jałowego gazika i soli fizjologicznej.

Alergia

Objawy: śluzowa, biała i lepka wydzielina, łzawienie, zaczerwienienie i pieczenie oczu, obrzęk powiek

Przyczyna: Objawy te często wyprzedzają inne objawy alergii wziewnej (kichanie, katar). Mogą pojawić się w okresie pylenia (wiosną i latem) lub utrzymywać się przez cały rok (np. alergia na kurz).

Postępowanie: Lekarze zwykle zalecają leki przeciwuczuleniowe w postaci kropli lub tabletek. Konieczne będzie również wykonanie testów alergicznych w celu wyeliminowania czynnika alergizującego z otoczenia dziecka. Maluch nie powinien być również narażony na dodatkowe czynniki drażniące oczy – zadymienie, zanieczyszczenie powietrza i ostre słońce.