Mały człowiek w wielkim świecie

Czas płynie szybko. Zanim się spostrzeżesz, Twój Mały Człowiek wyrośnie z pieluszek, pójdzie do przedszkola, będzie miał swoich przyjaciół i małe sekrety. Twoim zadaniem jest nie tylko zapewnienie dziecku ciepłego, bezpiecznego domu, ale również nauczenie go samodzielności i odpowiedzialności za swoje życie i otoczenie.

Wielu rodziców odkłada naukę czystości i obowiązków na bliżej nieokreśloną przyszłość. Zazwyczaj wolimy sami szybko wykonać zadanie zamiast wielokrotnie instruować dziecko, poprawiać po nim lub sprzątać dodatkowy bałagan. Czasami dopiero gdy dziecko jest w szkole podstawowej lub gimnazjum, rodzice orientują się że ich pociecha jest zupełnie niesamodzielna i bez ich pomocy i stałego nadzoru właściwie nie jest w stanie pomagać w domu, ani nawet przygotować się rano do wyjścia z domu. Próby zaangażowania starszego dziecka w obowiązki domowe zazwyczaj kończą się konfliktami i frustracją.

Dlatego też, dla wspólnego dobra, warto jak najwcześniej rozpocząć naukę higieny i pomocy w domu. Maluchy uwielbiają angażować się w „dorosłe” czynności, kojarzą je z zabawą, a przede wszystkim – ciekawym spędzaniem czasu z ukochanymi rodzicami.

 

4 kroki od Malucha do Zucha

 1.     Mały towarzysz

Zanim Maluszek będzie w stanie cokolwiek robić samodzielnie, pozwól mu obserwować Twoje codzienne czynności. Rodzice małych dzieci, zwłaszcza noworodków i niemowląt, często odkładają sprzątanie i gotowanie na czas, gdy Maluch śpi. Niepotrzebnie.

Warto umieścić kojec lub bujaczek w takim miejscu, by Maluszek mógł obserwować co robicie. W niektórych czynnościach dziecko może towarzyszyć Ci będąc na rękach lub w chuście. Zawsze jednak pamiętaj o zapewnieniu dziecku bezpieczeństwa – w zasięgu małych rączek nie powinno być żadnych gorących, ostrych lub małych (ryzyko połknięcia!) przedmiotów.

Bardzo ważne jest również tłumaczenie Maluszkowi co robicie, zarówno w trakcie wykonywania codziennych obowiązków, jak i w czasie rutynowych zabiegów pielęgnacyjnych.  To doskonała okazja do nauki części ciała, nowych wyrazów i poleceń, a także podstaw ochrony zdrowia.

2.     Małe rączki, małe zadania

Kiedy Maluszek potrafi już sprawnie chwytać, operować dłońmi i przemieszczać się, możesz powoli angażować go do wykonywania prostych zadań. Nawet najmniejsze dzieci mogą pomagać w sprzątaniu zabawek lub wkładaniu ubrań do pralki. Jak najwcześniej warto też uczyć Malucha podstaw higieny, np. samodzielnego czyszczenia ząbków i mycia rączek.

Pamiętaj o dostosowaniu trudności zadania do sprawności motorycznej dziecka. Cierpliwie tłumacz Maluchowi w jaki sposób wykonać zadanie i po co właściwie je wykonujemy. Zapewnij dziecku bezpieczeństwo i zawsze doceniaj jego zaangażowanie i małe sukcesy.

Na tym etapie nie ma jeszcze mowy o obowiązkach – wszystko co Maluch robi, to jedynie spontaniczna pomoc w domu, nauka codziennych zadań poprzez zabawę i współpracę z dorosłymi

3.     Duże i małe obowiązki

Pomaganie rodzicom powinno z czasem przekształcić się w obowiązki dziecka. Oczywiście muszą być one dostosowane do wieku i indywidualnych możliwości dziecka, nie ma natomiast żadnych przeszkód, żeby już od przedszkolaków wymagać wykonywania określonych zadań.

Początkowo rodzice muszą towarzyszyć Maluchowi w czasie wykonywania obowiązków, na nich również spoczywa ciężar przypominania dziecku o jego zadaniach. Należy jednak pamiętać o kilku zasadach, które pomogą Maluchowi wdrożyć się do obowiązków i z czasem samodzielnie za nie odpowiadać.

Umiar

Małe dzieci szybko się nudzą i mają dość krótką pamięć. Nie wolno wymagać od Malucha zbyt dużo – powoli wprowadzaj kolejne obowiązki, stopniuj ich trudność i czas poświęcony na ich wykonywanie. Nie obarczaj dziecka zadaniami przewyższającymi jego umiejętności – niepowodzenia mogą bardzo zniechęcić Malucha.

Przykładowe etapy zaangażowania w obowiązki i czynności pielęgnacyjne:

– Rodzic czyści ząbki dziecka, dziecko po myciu „bawi się w mycie zębów”

– Dziecko czyści ząbki  samodzielnie pod obserwacją rodzica, rodzic „poprawia” po nim

– Dziecko nakłada pastę i przygotowuje kubek, myje zęby pod kontrolą rodzica

– Samodzielne mycie zębów z inicjatywy rodziców

– Dziecko samo inicjuje mycie zębów i samodzielnie wykonuje zadanie

Regularność

Obowiązek to czynność powtarzalna w czasie. Dziecko doskonale uczy się czynności poprzez regularne powtarzanie jej. Jeśli wprowadzasz do planu dnia dziecka jakiś obowiązek, a zwłaszcza nawyk higieniczny np. mycie rąk przed każdym posiłkiem, konsekwentnie przestrzegaj ich i niezależnie od okoliczności wymagaj jego wykonywania.

 Wsparcie

Bądź wytrwałym i wyrozumiałym kibicem Malucha. Nigdy nie krytykuj swojej Pociechy, ale również nie wyręczaj dziecka w jego obowiązkach. Bądź konsekwentny i dokładnie tłumacz dziecku dlaczego powinno coś zrobić, pozwól mu jednak na własną inicjatywę i daj mu możliwość wykonania zadania po swojemu. To wzmocni jego pewność siebie i zachęci do dalszych wysiłków. Pamiętaj również o właściwym czasie przeznaczonym na obowiązki – nie przerywaj dziecku zabawy, nie wymagaj również zbyt wiele kiedy dziecko jest przemęczone.

4.      Sam potrafię!

Dziecko, które od najwcześniejszych miesięcy życia uczestniczyło w zadaniach domowych i dbaniu o własną higienę, a potem stopniowo, z inicjatywy i z pomocą rodziców wykonywało swoje obowiązki, po pewnym czasie samo dba o swoje zadania i nie sprawia mu większych trudności pamiętanie o nich. Pamiętaj, że z chwilą rozpoczęcia edukacji szkolnej lista obowiązków dziecka znacząco się wydłuża, więc wczesne wdrożenie dziecka w dbanie o swoje zdrowie, wygląd, otoczenie i dobro rodziny jest inwestycją, która w tym czasie okaże się bezcenna.

Aby ułatwić dziecku samodzielne wykonywanie obowiązków można sporządzić tablicę obowiązków i system zbierania punktów za wykonanie zadań. Warto też nagradzać dziecko za sumienną pracę i zawsze wspierać je, gdy potrzebuje pomocy lub rady.


Jak mądrze kochać dziecko?

shutterstock_134067518O miłości rodzicielskiej napisano już wiele poematów i pieśni, kręcono o niej filmy.  Miłość do dzieci to jedno z największych, najczystszych i najbardziej altruistycznych uczuć, jakie posiada człowiek. Często jednak sami rodzice zadają sobie pytanie jak mądrze kochać swoje dziecko oraz czy kochają swoje dzieci we właściwy, mądry sposób.

Mądra miłość to coś więcej niż uczucie, które wypełnia nasze serce. To świadomy, dojrzały wybór, który sprawia, że w najlepszy możliwy sposób opiekujemy się bezbronnym Maluszkiem, starając się przede wszystkim dobrze go poznać i szanować jego indywidualną osobowość, potrzeby i marzenia. Wychowując dziecko nie tylko zapewniamy mu bezpieczny dom i dbamy o jego potrzeby fizjologiczne, ale również kształtujemy jego charakter, pomagamy w dokonywaniu właściwych wyborów moralnych i wspieramy w podążaniu za własnymi marzeniami.

Kochaj czule

Im młodsze dziecko, tym bardziej potrzebuje bliskiego kontaktu fizycznego z rodzicami – przytulania, noszenia, całowania. Nie zapominaj jednak, że również starsze dzieci potrzebują codziennej porcji czułości. Niezależnie od płci, nastroju, swojego zachowania czy humoru rodziców. Codziennie znajdź chwilę, aby przebywać sam na sam z dzieckiem, porozmawiać z nim i powiedzieć, jak bardzo je kochasz. Pamiętaj, że liczy się jakość, a nie ilość spędzonego z dzieckiem czasu.

Chwal i doceniaj

Dzieci, podobnie jak dorośli, lubią czuć się docenione. I bardzo zależy im na aprobacie rodziców. Chwal każdy, nawet najmniejszy sukces dziecka i stosuj wzmocnienie pozytywne zamiast kar. To buduje pewność siebie dziecka i kształtuje jego osobowość i wiarę we własne możliwości. Taka postawa rodziców sprawia, że dzieci rosną na pewnych siebie, przebojowych ludzi, którzy z pasją realizują swoje marzenia i odnoszą sukcesy.

Szanuj

Nawet najmniejszy Maluszek zasługuje na szacunek. Zasługuje na indywidualne traktowanie i uważne słuchanie jego głosu. Zawsze cierpliwie odpowiadaj na pytania dziecka i słuchaj, co ma do powiedzenia. Nigdy nie lekceważ trosk, obaw czy cierpienia dziecka. Pomagaj dziecku w odkrywaniu własnej drogi i rozwijaniu swoich talentów i osobowości. Nie zmuszaj dziecka do spełniania Twoich marzeń i wizji. Szczegółowo tłumacz mu, czego od niego oczekujesz i cierpliwie ucz Malucha norm społecznych i szacunku do innych ludzi i natury. Szanuj jego marzenia, przyjaciół i jego własność.

Rozmawiaj

Wzajemny dialog to podstawa w budowaniu silnej i czułej relacji. Dziel się z dzieckiem swoimi przeżyciami, mów mu o swoich uczuciach – również wtedy, kiedy Cię zasmuciło lub zdenerwowało. Pozwól dziecku mówić, przedstawić swój punkt widzenia i oczekiwania. Szanuj jego opinię i bierz ją pod uwagę w planowaniu codziennych czynności. Spraw, żeby czuło się bezpieczne i nigdy nie bało się rozmawiać z Tobą nawet o najtrudniejszych sprawach. Zawsze dotrzymuj sekretów dziecka.

Bądź przykładem

Jeśli chcesz, żeby Twoje dziecko zachowywało się w określony sposób, stań się dla niego przykładem. Nigdy nie okłamuj dziecka, ani nie naginaj przyjętych w domu norm dla własnych korzyści. Bądź uprzejmy wobec innych ludzi, troskliwy wobec zwierząt, dbaj o porządek, higienę i rozwój osobisty, a dziecko na pewno będzie Cię naśladować.

Ucz samodzielności

Od najmłodszych lat ucz dziecko odpowiedzialności za własne życie i zdrowie. Dokładnie wyjaśniaj mu wszystkie codzienne czynności i maksymalnie go angażuj – w czynności pielęgnacyjne (np. ubieranie się, mycie zębów), utrzymanie porządku, przygotowywanie posiłków czy planowanie rodzinnych wydarzeń i wyjazdów.

Zawsze pytaj dziecko o zdanie i udzielaj rad, ale pozwól mu popełniać błędy i ponosić konsekwencje własnych decyzji i czynów.

Stwórz bezpieczny DOM

Zapewniaj dziecko, że kochasz je bezwarunkowo i nic na świecie tego nie zmieni. Zawsze trzymaj jego stronę i spraw, żeby w każdej sytuacji mógł na Tobie polegać. Nie przejmuj się niepotrzebnie drobnostkami i gonitwą za lepszym statusem materialnym. Dzieci pamiętają emocje, słowa i wyjątkowe chwile, które przeżyły ze swoimi rodzicami, a nie prezenty i gadżety, którymi je obsypywano. Stwórz bezpieczną, ciepłą fortecę – dom, który Twoje dziecko będzie pamiętać do końca życia i chętnie do niego wracać.